Περί ηλεκτρονικού τσιγάρου .....

Εξαρτήματα του ηλεκτρονικού τσιγάρου γνωστής εταιρείας στην Ελλάδα και υγρό αναπλήρωσης χωρίς νικοτίνη

Του Δημήτρη Καραντώνη - Τάσση


Το ηλεκτρονικό τσιγάρο το τελευταίο διάστημα αποκτά όλο και περισσότερους ‘‘ατμιστές’’ (έτσι καλούνται οι καπνιστές του ηλ. Τσιγάρου) σε όλον τον κόσμο, οι οποίοι αναζητούν μια εναλλακτική πρόταση στο συμβατικό κάπνισμα και για κάποιους και πιο υγιή. Όπως σε κάθε τάση, έτσι και σε αυτήν του ηλεκτρονικού τσιγάρου, αναπτύσσεται πάντα μια ταχύτατη παραφιλολογία. Αναφορικά, όμως, με την εν λόγω συσκευή η κατάσταση είναι πιο σοβαρή, καθώς εμπλέκονται και κύρια θεσμικά όργανα, τα οποία πρωταγωνιστούν είτε δια της απουσίας ή της δυναμικής παρουσίας αυτών. Η εμφάνιση των εν λόγω οργάνων γίνεται αντιθετικά σε πολλά ζητήματα που αφορούν το ηλεκτρονικό τσιγάρο.

ΖΗΤΗΜΑ ΠΡΩΤΟ

Απαγορεύεται η πώληση σκευασμάτων που περιέχουν νικοτίνη, καθώς θεωρούνται πιο βλαπτικά ή, κατά άλλη διατύπωση, εκλαμβάνονται ως φαρμακευτικά σκευάσματα τα οποία χρήζουν άδειας από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων. Αναφορικά με το βλαπτικό ή όχι έχουν διατυπωθεί πολλές απόψεις. Οι περισσότερες τείνουν στον λιγότερο βλαπτικό χαρακτήρα των συγκεκριμένων σκευασμάτων, σε καμία, όμως, περίπτωση η χρήση τους δεν καταγράφεται ως υγιεινή. Πιο τεκμηριωμένες απόψεις θεωρούν ότι ο βαθμός βλαπτικότητας εξαρτάται από άλλα συστατικά, τα οποία τα εν λόγω σκευάσματα έχουν είτε περιέχουν νικοτίνη είτε όχι. Σε κάθε περίπτωση αυτό που μένει στον καταναλωτή εκτός από την κραυγή απελπισίας του Ε.Ο.Φ. για διακοπή της πώλησης των εν λόγω σκευασμάτων με νικοτίνη είναι η παντελής απουσία τεκμηριωμένων ερευνών που θα ενημερώνουν διεξοδικά και αντικειμενικά τους χρήστες και υποψήφιους αγοραστές του ηλεκτρονικού τσιγάρου γύρω από τη χρήση του. Παράλληλα αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, που επιτρέπουν την χρήση σκευασμάτων με νικοτίνη. Επομένως οποιοσδήποτε καταναλωτής είναι νομικά κατοχυρωμένος και μπορεί να παραγγείλει τα εν λόγω σκευάσματα από τη συγκεκριμένη χώρα. Επίσης ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι υπάρχουν εκτενείς οδηγίες στο διαδίκτυο για το πώς κάποιος χρήστης μπορεί να παρασκευάσει μόνος του αυτά τα σκευάσματα. Οπότε εύλογα ερωτάτε κανείς τι εν τέλει συμβαίνει. Πότε θα ενεργοποιηθεί ο Ε.Ο.Φ. και οι αρμόδιοι φορείς να καταθέσουν στη διάθεση του κοινού έρευνες επικινδυνότητας προς αντικειμενική πληροφόρηση των χρηστών. Αν η ίδια η  Ευρωπαϊκή Ένωση έχει γνώση του θέματος και θα προβεί σε κάποια πρωτοβουλία.

ΖΗΤΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ

Η άποψη ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι μέθοδος διακοπής του καπνίσματος είναι πέρα για πέρα λανθασμένη. Η χρήση του ηλεκτρονικού τσιγάρου είναι απλά μια εναλλακτική λύση στο κάπνισμα και τίποτα παραπάνω. Ως εκ τούτου παραμένει αμφίβολο αν το ηλεκτρονικό τσιγάρο μπορεί να θεωρηθεί ως μια συσκευή, την οποία μπορούν να χρησιμοποιούν και άτομα τα οποία δεν έχουν καπνίσει συμβατικό τσιγάρο ή καπνίζουν συμβατικά τσιγάρα περιστασιακά σε πολύ μικρές ποσότητες.

ΖΗΤΗΜΑ ΤΡΙΤΟ

Το πιο ακανθώδες ζήτημα στο θέμα του ηλεκτρονικό τσιγάρο δεν είναι άλλο από την φορολόγηση του με Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης. Το πρόβλημα αυτό εμφανίστηκε κυρίως την περίοδο που κυκλοφορούσαν σκευάσματα για το ηλ. Τσιγάρο που περιείχαν νικοτίνη. Σε κάθε περίπτωση, αντικειμενικά, και από εισπρακτική και οικονομική σκοπιά πρέπει να επιβληθεί ο ειδικός φόρος κατανάλωσης και σε αυτά τα σκευάσματα, αλλά και στα διαλύματα που κυκλοφορούν στο εμπόριο για την χειροποίητη κατασκευή των εν λόγω σκευασμάτων. Αυτό πρέπει να γίνει αφενός γιατί το κράτος χάνει πολλά έσοδα που υπό κανονικές συνθήκες θα έπαιρνε από την πώληση καπνού και από την άλλη δημιουργεί συνθήκες δυσμενούς ανταγωνισμού σε βάρος των καπνοβιομηχανιών, οι οποίες είναι και από τους πιο συνεπείς φορολογούμενους του Ελληνικού Κράτους.

ΖΗΤΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ

Ίσως, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο παραφιλολογίας που ξεκίνησε από τις ίδιες τις εταιρείες παραγωγής ηλεκτρονικών τσιγάρων., είναι η αντίληψη ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο μπορεί να καπνιστεί σε οποιοδήποτε δημόσιο χώρο που απαγορεύεται το συμβατικό κάπνισμα. Η άποψη αυτή είναι πέρα για πέρα λανθασμένη καθώς δεν υπάρχει σχετική νομοθετική ρύθμιση ούτε από την Ελληνική Πολιτεία ούτε από την Ευρωπαϊκή Ένωση με αποτέλεσμα το ‘‘άτμισμα’’ του ηλ. Τσιγάρου είτε αυτό περιέχει είτε όχι να εμπίπτει στις διατάξεις του αντικαπνιστικού νόμου που απαγορεύει το κάπνισμα σε όλους τους κλειστούς δημόσιους χώρους.

Τελικά τι εστί κοινωνικός φιλελευθερισμός ;

Του Δημήτρη Καραντώνη - Τάσση

Στην Ελληνική γλωσσική πραγματικότητα ο όρος ‘‘κοινωνικός φιλελευθερισμός’’ ταυτίζεται αναπόδραστα με το οικονομικό σύστημα, ενώ μια άλλη κυριότερη πτυχή του παραμένει στην αφάνεια. Βέβαια η σύγχυση είναι εύλογη καθώς είναι δύσκολη η απόδοση του ‘‘social libertarian’’ στην Ελληνική γλώσσα, άλλωστε μια έννοια που αναφέρεται σε μια κοινωνία, ανεξάρτητα από το πολιτικό – οικονομικό της σύστημα, ορίζεται με βάση την ήδη διαμορφούμενη σε αυτήν πραγματικότητα. Η Ελληνική κοινωνία των στεγανών και ξερών εννοιών είναι δύσκολο να δεχτεί μια τέτοια έννοια, με αποτέλεσμα και οι πραγματικά κοινωνικά φιλελεύθεροι να μην μπορούν να πουν εν τέλει τι είναι ;

Κατ’ αρχάς μια πρώτη απόδοση του όρου ‘‘Social Libertarianism’’, ώστε να αποφευχθεί η σύγχυση με τον κοινωνικό οικονομικό φιλελευθερισμό, είναι η κοινωνική ελευθεριότητα. Ήδη από την πρώτη ανάγνωση η έννοια αυτή έχει παρεξηγηθεί και απορριφθεί από μεγάλες μάζες της Ελληνικής κοινωνίας, ενώ από γλωσσολόγους μπορεί να χαρακτηριστεί ένας αδόκιμος όρος που εν τέλει μπορεί να οδηγήσει σε διαστρεβλώσεις του περιεχομένου του κοινωνικού φιλελευθερισμού. Από την άλλη πλευρά η έννοια ‘‘social’’ για να χαρακτηρίσει μια ιδεολογία στην Ελλάδα (Ευρώπη) παραπέμπει σε έναν αστικό μποεμισμό που συνδέεται αβίαστα με αριστερά σχήματα και ιδεολογίες. Η κατάσταση, όμως, είναι πολύ διαφορετική. Μέσω αυτού του άρθρου γίνεται μια προσπάθεια ουσιαστικής κατανόησης του κοινωνικού φιλελευθερισμού, ως μια ιδεολογία έκφρασης μιας κοινωνίας που έχει καταρρίψει τα στεγανά της και έχει καταφέρει να αναδείξει τα πραγματικά κοινωνικά προβλήματα.

Οπότε τι είναι τελικά ο κοινωνικός φιλελευθερισμός ; Ο κοινωνικός φιλελευθερισμός είναι η απελευθέρωση του ατόμου μέσα στο κοινωνικό γίγνεσθαι και αυτοπροσδιορισμός του βάσει των προσωπικών του εκφάνσεων και όχι μια ετεροκαθοδηγούμενης κρατούσας κοινωνικής ηθικολογίας. Και λέω ηθικολογία εν γνώσει των γραφομένων μου. Και αυτό γιατί η ηθική χρειάζεται, η γνήσια ανόθευτη κοινωνική ηθική, όπως πραγματώνεται, σε ένα πιο ρεαλιστικό επίπεδο, μέσω των νομοθετημάτων της Πολιτείας, είναι αυτοί που θέτει το ‘‘ταβάνι’’ της προσωπικής έκφρασης. Και εν τέλει είναι αυτή που εγγυάται αυτήν ακριβώς την κοινωνική αυτοδιάθεση. Η ηθική αυτή δεν είναι τίποτα άλλο από τα πανανθρώπινα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Επιχειρώντας μια πρώτη ‘‘σχολική’’ προσέγγιση ο νους πάει εύκολα στο συμπέρασμα ότι ο κοινωνικός φιλελευθερισμός αφορά μόνο συγκεκριμένες σεξουαλικές συμπεριφορές. Σε καμία περίπτωση ο κοινωνικός φιλελευθερισμός δεν είναι αυτό. Είναι σίγουρα μέρος του, αλλά σε καμία περίπτωση δεν είναι ο εν τοις πράγμασι ορισμός του.  Παραδείγματος χάριν ο πολιτικός γάμος, το σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης, τα προγαμιαία συμβόλαια είναι ακριβώς εκφάνσεις του κοινωνικού φιλελευθερισμού. Αλλά ο κοινωνικός φιλελευθερισμός δεν σταματά εκεί και μπορεί να περιλάβει έννοιες που ποτέ δεν είχαν, τουλάχιστον στην Ελλάδα, δεν είχαν αναπτυχθεί μέσω αυτού. Μια τέτοια έννοια είναι το κάπνισμα. Το τσιγάρο είναι ένα νόμιμο προϊόν, το οποίο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την κουλτούρα και την καθημερινότητα πολλών λαών. Οπότε κανένας δεν μπορεί εν ριπή οφθαλμού να εξαφανίσει από το κοινωνικό προσκήνιο τους καπνιστές και να τους ‘‘εξορίσει’’ σε γωνίες καπνιζόντων πάνω από παραγεμισμένα τασάκια. Από την άλλη δεν είναι, στο ίδιο context, ορθό οι καπνιστές να εκδιώκουν και να εξαναγκάζουν σε παθητικό κάπνισμα τους μη καπνιστές. Και αυτό γιατί η διαστρέβλωση του κοινωνικού φιλελευθερισμού οδηγεί σε μη επιθυμητές ακρότητες. Αναφορικά λοιπόν με το κάπνισμα με όρους κοινωνικού φιλελευθερισμού υπάρχουν οι καπνιστές και οι μη καπνιστές. Με διαστρεβλωμένο τον κοινωνικό φιλελευθερισμό σε αυτόν τον τομέα υπάρχουν και οι αντικαπνιστές, η οποία είναι μια ‘‘ακραία’’ ομάδα που στρέφεται εναντίον μιας άλλης ομάδας.

Γίνεται, λοιπόν, εύκολα κατανοητό ότι ο κοινωνικός φιλελευθερισμός δεν είναι μια άκαμπτη ιδεολογία, αλλά μια στάση ζωής που λαμβάνει διαφορετικό νόημα ανάλογα του status quo σε μια κοινωνία και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε ατόμου και κάθε κοινωνικής ομάδας.  Ο κοινωνικός φιλελευθερισμός είναι, ενδεχομένως, η μόνη υγιής δύναμη που θα καταστήσει μια κοινωνία βιώσιμη, μια κοινωνία συνεκτική, μια κοινωνία χωρίς στεγανά, μια κοινωνία χωρίς ακρότητες. Μια κοινωνία που απελευθερώνει και δεν καταπιέζει. Είναι άραγε η Ελλάδα έτοιμη να δεχτεί μια τέτοια κοινωνία ;

(Σημαία των LGBT δικαιωμάτων στην Μύκονο)